Alphonsus de Liguori

 

Een verhaal
Het is nog vroeg als een groepje mannen onder leiding van Alfonsus de Liguori het kleine klooster in de buurt van Napels verlaat. De nevels in het bergland hangen laag over de hellingen. Het is vochtig en koud. Het schamele ontbijt was eigenlijk veel te weinig voor de zware tocht die ze te wachten staat. Vele uren zullen ze moeten lopen zonder precies te weten waar ze terecht komen. Zo gaat het al maanden: vroeg op, hongerig op pad zonder te weten waar naar toe en voor hoe lang. Maar ze hebben hun opdracht duidelijk voor ogen: de Blijde Boodschap verkondigen aan de armen.

 

Geloof voor leven
Vanaf de stichting van de congregatie van de Allerheiligste Verlosser in 1732, staat deze opdracht voor de redemptoristen vast. Alfonsus besloot er zijn succesvolle loopbaan als advocaat en vooraanstaand lid van de hoogste kringen in het koninkrijk Napels, voor op te geven. Hij wilde zijn leven voortaan wijden aan de armsten der armen. Zij waren al vele jaren verstoken van de Blijde Boodschap. Die moest dan ook worden verkondigd, duidelijk worden gepreekt. 'Bedenk dat God nooit iemand laat vallen. Zorg er dus voor dat de mensen op Hem leren vertrouwen, zich veilig en geborgen voelen en niet in angst, vrees of vanuit bedreiging handelen want dat houdt geen stand. Preek verstaanbaar, zorg dat de mensen het kunnen begrijpen. En laat het niet bij woorden. Woon en werk tussen de mensen en leef het vertrouwen in Jezus voor. Daarbij mag je altijd op de bijstand van Maria, de moeder Gods, rekenen.'

 

Het verhaal gaat verder
De groep bereikt een dorpje in het Zuid-Italiaans bergland. Er wonen herders en kleine boeren, arme mensen. Een priester is er in maanden of misschien wel jaren niet meer geweest. De mannen nemen hun intrek in een huisje naast de kleine kapel. 's Avonds is er een mis waar een paar vrouwen bij aanwezig zijn. De volgende dag is het al aanzienlijk drukker. Het nieuws dat er een paar broeders en paters in het dorp zijn, verbreidt zich als een lopend vuur. De redemptoristen delen met de mensen wat voor handen is, ze bidden samen en geven geloofsonderricht. Het doet de mensen zichtbaar goed. Ze genieten van de aandacht en als na een maand het moment van afscheid aanbreekt, is de teleurstelling groot. De redemptoristen beloven terug te komen maar vinden dat eerst de andere dorpen, waar de mensen hen ook nodig hebben, moeten worden bezocht. De mensen begrijpen het wel maar kijken de mannen met lede ogen na tot ze achter de heuvels verdwenen zijn. Het werk van Alfonsus en de zijnen zou waarschijnlijk alleen in Zuid-ItaliŽ bekend zijn gebleven als niet op een dag twee zwervende kluizenaars uit de Bohemen zich aan de poort van het redemptoristenklooster hadden gemeld. Het waren Clemens Hof-bauer en Thadeus Hubl. Ze bleven enkele maanden en leerden een nieuwe manier van leven en werken kennen. Als redemptoristen trokken ze weer de Alpen over naar Noord-Oost Europa. Hun bagage bestond uit idealen en ideeŽn voor een heel nieuwe manier van het verkondigen van het Evangelie. Clemens en zijn metgezel reisden naar Polen. Snel bleek dat de armen niet alleen op het platteland waren te vinden maar ook in grote getale in de steden leefden. In Warschau ontfermden zij zich onder andere over weeskinderen die op straat zworven. Er werden opvanghuizen, scholen, en kleine fabrieken gesticht. Maar de religieuzen waren niet echt welkom. Door hun sociale zorg, prediking en verkondiging ontregelden zij bestaande situaties. Dat werd door de gegoede burgerij en de overheid niet op prijs gesteld. De redemptoristen werden dan ook na een paar jaar uit de stad verdreven. Jaren zou het zo verder gaan. Op een plaats aankomen, tussen de mensen leven, de nood leren zien, in actie komen, de Blijde Boodschap verkondigen als een bevrijdend en verlossend woord, sociale projecten opstarten en weer verder trekken, elders opnieuw beginnen.

 

Uitzenden vanuit ťťn basis
Na 40 jaar van omzwervingen door heel Noord-Europa mochten de redemptoristen zich op verschillende plaatsen permanent vesti-gen. Eenmaal vaste voet aan de grond verspreidden de paters en de broeders zich over de hele wereld. Zo kwamen de redemptoristen ook in Nederland waar ze in1836 in het Zuid-Limburgse Wittem een klooster betrokken. Hun huizen, plaatsen van geloof, gebed en studie, gingen dienen als uitzendbases. Er werden redemptoristen opgeleid en uitgezonden, mensen konden er op verhaal komen en hun zorgen en noden delen met anderen en er werden vieringen verzorgd. Het rondtrekken en de manier van geloofsverkondiging, die in onze streken een succes bleek te zijn, had de naam 'volksmissie'. Deze volksmissies droegen bij tot het zelfbewustzijn van de katholieken en ze bevestigden hen in hun volkse vroomheid en geloof.

 

Alfonsus' regels in deze tijd
De regels die Alfonsus zijn mannen meegaf in zijn koninkrijk Napels, hebben 220 jaar dienst gedaan als handboek voor de redemptoristen. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde onze maatschappij echter fundamenteel. Ook de kerk ontkwam niet aan de veranderende opvattingen en mogelijkheden van de mensen. Tijdens het 2e Vaticaans Concilie, in de jaren 60, werd geprobeerd de kerk weer bij de tijd te brengen. De redemptoristen bleven niet achter. Zij pasten hun regels aan deze tijd aan. Alfonsus' opdracht kan op de vooravond van de 21e eeuw zo worden samengevat:

Redemptoristen willen het evangelie in woord en daad uitdragen Die Boodschap van bevrijding willen zij uitdrukkelijk verkondigen. In hun werk richten zij hun aandacht op mensen die in nood verkeren. Hun voorkeur en persoonlijke aandacht gaat uit naar arme, buitengesloten en onderdrukte mensen. Zij dienen de uitdaging te aanvaarden om samen met hen nieuwe wegen te zoeken naar een rechtvaardige, bevrijde wereld.

 

 

Hier vindt u muziek, die de H. Alfonsus componeerde. 
 

En hier een Engelstalige video van de generaal overste over Alfonsus.